Nowe podejście Komisji Europejskiej do kotłów na paliwa stałe
8 grudnia 2025 roku w Brukseli odbyło się Spotkanie Forum Konsultacyjnego ds. Ecodesignu i Etykietowania Energetycznego (X03609), poświęcone przyszłości kotłów na paliwa stałe. Wydarzenie miało formę hybrydową i zgromadziło przedstawicieli administracji publicznej, organizacji branżowych oraz przemysłu z wielu krajów Unii Europejskiej, w tym m.in. z Austrii, Niemiec, Włoch, Czech, Szwecji, Holandii i Polski.
Głównym celem spotkania była ocena skutków dotychczasowych regulacji Ekoprojektu (Ecodesign) oraz zapowiedź potencjalnych zmian dotyczących emisji zanieczyszczeń i efektywności energetycznej kotłów, w szczególności urządzeń biomasowych.
Emisje i efektywność energetyczna pod lupą
Przedstawiciele Komisji Europejskiej zasygnalizowali konieczność dalszego ograniczania emisji do atmosfery, głównie pyłów zawieszonych oraz związków organicznych, a także zmniejszania zapotrzebowania na energię poprzez podnoszenie sprawności urządzeń grzewczych.
Wśród poruszanych tematów znalazły się również:
- planowane zmiany w etykietowaniu energetycznym,
- modyfikacje zapisów w bazie EPREL, mające ułatwić identyfikację produktów,
- problem regulacyjnej „luki” dla kotłów o mocy od 500 kW do 1 MW, które obecnie nie są objęte przepisami Ekoprojektu, a jednocześnie nie podlegają regulacjom dla urządzeń powyżej 1 MW.
Stanowisko przemysłu: dane wymagają aktualizacji
Jednym z kluczowych głosów podczas spotkania było wystąpienie organizacji EHI (European Heating Industry). Jej przedstawicielka, Elisabeth Berger, zwróciła uwagę na istotne rozbieżności pomiędzy danymi Komisji Europejskiej a rzeczywistą skalą rynku.
Według EHI:
- liczba producentów kotłów w UE została znacząco zaniżona,
- dane dotyczące liczby urządzeń wprowadzanych do obrotu są nieaktualne,
- statystyki dotyczące jakości powietrza w UE, w tym w Polsce, nie odzwierciedlają efektów ostatnich lat intensywnej modernizacji źródeł ciepła.
Podkreślono również, że kotły na paliwa stałe, zwłaszcza biomasowe, pozostają niezbędnym elementem systemu ogrzewania w wielu regionach Europy, a polityka ich eliminacji powinna uwzględniać realne uwarunkowania techniczne i społeczne. EHI opowiedziało się za utrzymaniem obecnego systemu etykiet energetycznych, który w sposób czytelny informuje konsumentów o efektywności urządzeń.
Polska perspektywa: realia transformacji ogrzewnictwa
Stanowisko polskiej branży przedstawiło Stowarzyszenie Producentów i Importerów Urządzeń Grzewczych (SPIUG). W swoim wystąpieniu zwróciłem uwagę na konkretne dane dotyczące rynku krajowego.
W ciągu ostatnich sześciu lat w Polsce:
- zainstalowano około 500 tysięcy nowoczesnych kotłów biomasowych, spełniających najbardziej rygorystyczne normy emisyjne,
- miało to istotny wpływ na poprawę jakości powietrza.
Jednocześnie przed nami wciąż stoi wyzwanie wymiany około 2,5 mln nieefektywnych źródeł ciepła, głównie starych kotłów węglowych. Znaczna część tych instalacji nie może zostać zastąpiona pompami ciepła – zarówno z uwagi na wysoką energochłonność budynków, jak i ograniczoną dostępność mocy w systemie elektroenergetycznym.
Ryzyko zbyt restrykcyjnych regulacji
Podniesienie wymagań emisyjnych i efektywnościowych dla kotłów na paliwa stałe, szczególnie pelletowych, może przynieść skutki odwrotne do zamierzonych. Konieczność stosowania dodatkowych rozwiązań technicznych, takich jak elektrofiltry czy systemy kondensacyjne, oznaczałaby:
- znaczący wzrost kosztów produkcji,
- nawet dwukrotny wzrost cen kotłów pelletowych,
- drastyczne ograniczenie zainteresowania tą technologią wśród użytkowników końcowych.
W efekcie transformacja ogrzewnictwa zostałaby zahamowana, a cele klimatyczne – oddalone.
Potrzeba równowagi technologicznej
Transformacja sektora ogrzewnictwa powinna opierać się na zrównoważonym podejściu, uwzględniającym różne niskoemisyjne technologie. Kotły pelletowe oraz pompy ciepła powinny się uzupełniać, a nie wzajemnie eliminować. Tylko takie podejście pozwoli na skuteczną i społecznie akceptowalną modernizację systemów grzewczych w Europie.
Co dalej z Ekoprojektem?
Przedstawiciele Komisji Europejskiej, po wysłuchaniu głosów przemysłu i państw członkowskich, zapowiedzieli ponowną analizę danych i założeń. Na ten moment nie wskazano konkretnych terminów dalszych prac, jednak organizacje branżowe zostały poproszone o przekazanie pisemnych stanowisk do końca stycznia przyszłego roku.
